Częstuj się czekoladą! Przypadek? Nie sądzę...

     "Przypadki macie znać w nocy o północy" - mawiała moja polonistka w podstawówce. Więc kuliśmy, bo nigdy nie wiadomo, której nocy o północy zbudzi nas sroga twarz nauczycielki tuż nad naszą głową. Ale przecież da się inaczej. Wystarczy z nauki zrobić przyjemność - grę, zabawę, piosenkę, wierszyk, przedstawienie, rysunek. Działania mają być skomasowane, by docierały różnymi kanałami. Później wystarczy już tylko powtarzać, odświeżać, przypominać. Najpierw poczęstuję Was czekoladą - i to dosłownie, możecie ją wydrukować i używać z uczniami.

Zew natury, czyli szaleństwa na świeżym powietrzu

     Dziś pokażę dwie najlepsze, według moich czwartoklasistów, lekcje języka polskiego w tamtym roku szkolnym. Obie miały najwyższe z możliwych zaangażowanie i dawały dzieciom wybór, poczucie sprawczości, zabawę, współpracę, zastosowanie kreatywności i możliwość wyrażania siebie. Obie nieprzypadkowo rozegrały się na świeżym powietrzu i były dla moich uczniów zaskoczeniem. Ale oni kochają takie niespodzianki!

CodeWeek na polskim? Czemu nie...

     Korzystając z tego, że trwa Europejski Tydzien Kodowania, postanowiłam, tym razem całkiem świadomie i z rozmysłem, pokodować z uczniami na języku polskim. Przyjęli to zresztą ochoczo, gdy tylko przedstawiłam im swój pomysł. Do lekcji przygotowywałam się długo, szukałam inspiracji w różnych miejscach i postawiłam na kodowanie "unplugged", by pokazać uczniom uniwersalne procesy kodowania, występujące niezależnie od technologii komputerowej.

Podróże z Małym Księciem

       Przygoda z "Małym Księciem" zaprowadziła mnie niedawno w różne rejony aktywności uczniowskich. Przy okazji tej lektury udało się poczynić sporo ciekawych działań, w związku z tym  tę książkę i jej bohatera uczniowie odczuwają jako bliską i łatwą w odbiorze, mimo poruszanych w niej trudnych i poważnych tematów. Przedstawię kilka pomysłów do wykorzystania przy omawianiu tej pięknej i wartościowej książki.

OK zeszyt

    W tym roku szkolnym zamierzam wprowadzić na zajęciach z klasą 4 szkoły podstawowej OK zeszyt. Idea oceniania kształtującego zawsze była mi bliska i obecna na moich lekcjach. Teraz OK na całego... Z tej okazji napisałam piosenkę, by zachęcić uczniów do prowadzenia własnych OK zeszytów i dbania o nie.

Magia szóstek - heksy w akcji

     W szkole szóstka to szczególna cyfra. Przez niektórych pożądana, dla innych nieosiągalna. Może więc trzeba zerwać z mitem niedostępności szóstek i pozwolić uczniom wypowiedzieć się w sześcioramiennej formie? Dzisiaj o tym, jak moja fascynacja heksami rozpanoszyła się w przestrzeni klasowej. Heksy, czyli niewielkie sześciokąty, wykorzystuję z lubościa co jakiś czas. Są świetne do układania większych całości, mają sporo możliwości dopasowania do inych heksów (dokładnie sześć), a jednocześnie  ograniczenie (tylko sześć), które pomaga hierarchizować informacje i wyszukiwać najlepsze dopasowania. Wykorzystywane są m.in. przez nauczycieli, stosujacych ocenianie kształtujace.

Moc rysunku, czyli przekładajmy słowa na obrazy

      Rysunki to nie tylko odzwierciedlenie słów, nie tylko ilustracja tekstu, ale również cały proces myślowy, za którym stoją emocje, przeżycia, przetwarzanie i przekładanie uczuć na obraz. Nie można pominąć tak ważnego procesu w dydaktyce - i to nie tylko w edukacji wczesnoszkolnej, czy szkole podstawowej, ale również na wyższych poziomach edukacji.

Lekcja z przesiadką

       Postanowiłam przetestować pomysł na lekcję z przesiadką. Prosty i uniwersalny, więc zdał egzamin na piątkę. Młodzież skupiona na zadaniu, wszystkie polecenia wykonane, a przy okazji wyszły braki w wiedzy, więc to również dobry materiał do autorefleksji dla każdego ucznia. Pomysł krążył od jakiegoś czasu wśród kreatywnych polonistów, ja podpatrzyłam system u Asi Krzemińskiej - Zakręconego Belfra i skorzystałam w jednej z klas z zadań Asi  Heftowicz - Polonisti przy tablicy (zajęcia dotyczące liryki). Dla klasy 1 polecenia stworzyłam sama, można je pobrać TU i TU, wyciąć i skorzystać (lekcja podsumowująca odmienne części mowy).

Duży format

     Jest coś prowokującego w dużej pustej przestrzeni kartki... Żąda maźniecia, zapisania, skażenia czystej bieli jakimś kolorem, znakiem, śladem bytności człowieka. Widać to dokładnie, kiedy położymy czystą kartkę przed małym dzieckiem. Reakcja jest natychmiastowa - powierzchnia pokrywa się szlakami myśli i tropami rączek. Ludzie lubią rysować, pisać, mazać po pustych białych kartkach. Duży format jest o wiele bardziej kuszący niż mały - prosi się o rozmach, nie ogranicza, zostawia miejsce na coś jeszcze.

Powtórzenie w cenie - buszujący w imiesłowach

       Powtórzenie wiadomości o imiesłowach w klasie I.... Brzmi nudno, więc koniecznie należy je ożywić. Do tego celu wykorzystałam kilka sprawdzonych sposobów na zaktywizowanie klasy i urozmaicenie lekcji. Na początek wykorzystaliśmy niezastąpione kości Story Cubes - każdy dostał jedną kość i tworzył czasowniki, od których budował różne formy imiesłowów. Juz samo trzymanie i turlanie kostek było ciekawe, a wymyślanie własnych przykładów całkowicie spersonalizowało pracę.

Wyzwania

           Uważam, że uczniowie lubią  ciekawe wyzwania, szczególnie, gdy mogą chociaż trochę pokazać w nich siebie. Lubia być kreatywni, ale... przy tak olbrzymim obciążeniu nauką i sprawami szkolnymi zwyczajnie nie maja już czasu lub ochoty. Postanowiłam zmotywowac ich do tego, by podjęli się wyzwania, które im rzucę - jeden wybrany przez nich projekt w ciągu półrocza za dodatkową ocenę bardzo dobrą lub celującą z najwyższą wagą. Wymyśliłam sobie dodatkowo, że chcę połączyć dwa priorytety edukacyjne, obowiązujące w tym roku - promocję czytelnictwa i technologie komputerowe. Zaproponowałam 11 zadań, ale młodzież mogła też zgłaszać swoje pomysły. 

Odkrzesłowić zajęcia

           Siedzenie w ławkach nie sprzyja uczeniu się. Nie jesteśmy stworzeni do zdobywania wiedzy w pozycji biernej - człowiek uczy sie przez działanie, wieloma zmysłami, zaangażowaniem emocjonalnym, pamięcią ciała. Nie znam ucznia, który nie skorzysta z możliwości wyjścia na korytarz w ciągu lekcji, nie pogra w grę, nie przejdzie się po sali. Najgorsze, co możemy zrobić, to kompletnie ukrzesłowić swoich uczniów i pielęgnować w nich poczucie, że tylko wtedy "naprawdę" się uczą. Jednym ze sposobów na chociaż minimalne rozruszanie klasy jest zaproponowanie uczniom pracy w grupach. Chętnie przysiadają się do kolegów i wykonują przydzielone zadania, gdyż zostaje złamany codzienny układ, zyskują więcej swobody.

Myślograficzne notatki

          Myślimy obrazami, śnimy obrazami, wizualizujemy słowa. Naturalny i podstawowy język naszego mózgu to obrazy. Warto, pamiętając o tym, zastosować myślenie wizualne na lekcjach i pozwolić uczniom na efektywniejsze notowanie, wspomagające procesy pamięciowe. Jedno spojrzenie na własnoręcznie narysowaną notatkę wystarczy za kilkuminutowe czytanie kilku stron zapisanego tekstu. Nie będę się rozpisywać o niepodważalnych walorach notatek graficznych, skupię się na praktyce szkolnej.

Pograjmy na lekcji!

              Gry edukacyjne stanowią olbrzymią wartość dodaną zajęć lekcyjnych. Dają wrażenie mile spędzanego czasu, zakotwiczając w emocjach ucznia pozytywne skojarzenia z konkretnym tematem, działem, czy lekturą. Co jakiś czas każdy nauczyciel powinien pozwolić uczniom na taką "zabawę", obserwując reakcje klasy, jej naturalne zaangażowanie, radość z interakcji i budowanie atmosfery niezwykłości na lekcji. Jeżeli celowo i mądrze dobierzemy gry, uczniowie nauczą się w sposób niezauważalny tego, co próbujemy wcisnąć im na siłę nudną notatką.

Wyścig z czasem, czyli powtórzenie części zdania

       Misja Syntax zakończyła się prawdziwym wyścigiem z czasem, czyli powtórzeniem  wiadomości o częściach zdania. Uczniowie dzielnie poszukiwali zadań, wykonywali polecenia, odblokowywali hasło i zdobywali odznaki. Ale od początku.

Prezentacje jak marzenie

   Dziś dzielę się ciekawymi sposobami na prezentację w świecie wirtualnym. Oczywiście nie będzie to Power Point, którego używam częściej do tworzenia pomocy dydaktycznych, nie będzie to nawet pięknie "pływające" Prezi.
   Pierwsze narzędzie to Emaze (link do strony tu). Jest to program bardzo intuicyjny, prosty w obsłudze i można używać w nim polskich czcionek. W trybie darmowym jest kilka ciekawych "tematów" i rodzajów prezentacji.  Oto przykładowa prezentacja, stworzona  przeze mnie na gościnną prelekcję o sposobach aktywizowania uczniów na tegoroczną konferencję metodyczną (dziękuję naszemu miłościwie panującemu metodykowi - Rafałowi Sokołowskiemu - za zaproszenie).